Янгиликлар Дунёда

Бангладеш: тўқимачилик саноатидаги меҳнат низоси 500 дан ортиқ фабрикага таъсир кўрсатди

Бангладеш: тўқимачилик саноатидаги меҳнат низоси 500 дан ортиқ фабрикага таъсир кўрсатди

500 дан ортиқ фабрика ишлаб чиқаришни тўхтатди

Бангладеш тикувчилик саноати энг кам иш ҳақини ошириш талаби билан боғлиқ кенг кўламли меҳнат намойишларига дуч келди. Дакка, Газипур ва бошқа йирик саноат марказларида бўлиб ўтган намойишлар давомида полиция билан тўқнашувлар содир бўлди, автомобиль йўллари тўсилди ва ишлаб чиқариш корхоналари фаолияти издан чиқди. Бангладеш Ишлаб чиқарувчилар ва кийим-кечак экспортчилари ассоциацияси (БГМЕА) маълумотларига кўра, 1 ноябрь куни 529 та тикувчилик фабрикаси ўз фаолиятини давом эттира олмаган. Натижада ишлаб чиқариш майдонларининг тўхташи туфайли тахминан 987 190 нафар ишчи вақтинча ишсиз қолган. Намойишчилар ойлик энг кам иш ҳақини амалдаги 12 500 такадан 30 000 такага (тахминан 245 АҚШ доллари) оширишни талаб қилмоқда. Ишчиларнинг фикрича, озиқ-овқат маҳсулотлари, уй-жой ижараси, транспорт ва тиббий хизматлар нархининг ошиши уларнинг харид қобилиятини сезиларли даражада пасайтирган. Уларнинг таъкидлашича, амалдаги иш ҳақи даражаси кўплаб оилаларнинг асосий эҳтиёжларини қоплаш учун етарли эмас.

Ҳукумат иш ҳақини қайта кўриб чиқиш бўйича комиссия тузди

Намойишларга жавобан Бангладеш ҳукумати тикувчилик саноатида энг кам иш ҳақини қайта кўриб чиқиш бўйича олти кишидан иборат комиссия тузилганини маълум қилди. Комиссия таркибига ишчилар, иш берувчилар, ҳукумат вакиллари ҳамда мустақил аъзо киритилган. Комиссия мавжуд вазиятни ўрганиб, иш ҳақи миқдорини қайта кўриб чиқиш бўйича таклифлар ишлаб чиқиши керак. Меҳнат ва бандлик вазири Арифул Ҳақ Чоудхури ишчиларни корхоналарга қайтишга ва тузилган комиссия доирасида музокараларни давом эттиришга чақирди. Бироқ комиссия тузилгани ҳақидаги эълон намойишларнинг дарҳол тўхташига олиб келмади. Айрим саноат ҳудудларида намойишлар, йўлларни тўсиш ва тўқнашувлар давом этди.

Тикувчилик саноати мамлакат экспорт иқтисодиётининг асосини ташкил этади.

Тармоқ маълумотларига кўра, ушбу сектор:

  • тахминан 4 миллион кишини иш билан таъминлайди;
  • мамлакат экспорт тушумларининг 80 фоиздан ортиғини шакллантиради;
  • ЯИМнинг тахминан 10 фоизини таъминлайди;
  • дунёнинг йирик халқаро брендлари ва чакана савдо тармоқларига кийим-кечак етказиб беради.

Бангладеш тайёр кийим-кечак экспорти бўйича дунёда Хитойдан кейин иккинчи ўринни эгаллайди. Шу боис кўплаб корхоналар фаолиятининг ҳатто вақтинча тўхташи ҳам экспорт шартномаларининг бажарилиши, етказиб бериш муддатлари ва ишлаб чиқарувчилар билан халқаро харидорлар ўртасидаги молиявий ҳисоб-китобларга таъсир кўрсатиши мумкин. Меҳнат вазири ишлаб чиқаришдаги узоқ давом этадиган узилишлар хорижий буюртмачиларга маҳсулотларни экспорт қилиш ва улардан тўловларни олиш муддатларининг кечикишига олиб келиши мумкинлигидан огоҳлантирди.

Ишлаб чиқарувчилар таннарх ошишидан хавотирда

Бизнес вакиллари эса энг кам иш ҳақини 30 000 такага ошириш талабини ҳаддан ташқари юқори деб ҳисобламоқда. Уларнинг баҳолашича, иш ҳақи фондининг кескин ошиши ишлаб чиқариш харажатлари ўсиши, газ ва электр энергияси таъминотидаги узилишлар, шунингдек, кийим-кечак ишлаб чиқарувчи бошқа мамлакатлар билан кучли рақобат шароитида корхоналарга қўшимча молиявий юк бўлади. Кўплаб корхоналар учун муаммо нафақат иш ҳақи миқдорида, балки маҳсулотнинг сотиш нархини ошириш имкониятлари чекланганида ҳамдир. Халқаро буюртмачилар, айниқса йирик чакана савдо тармоқлари ва мода брендлари, харид нархларининг рақобатбардош бўлишига алоҳида эътибор қаратади. Бу эса фабрикаларнинг қўшимча харажатларни тўлиқ харидорлар зиммасига юклаш имкониятини чеклайди. Халқаро харидорлар ва экспорт етказиб бериш жараёнлари учун хавфлар. Бангладеш дунёдаги энг йирик кийим-кечак ишлаб чиқариш марказларидан бири ҳисобланади. Шу боис мамлакатдаги вазият халқаро буюртмачиларда ҳам хавотир уйғотмоқда. Маҳаллий тармоқ нашри Тҳе Бусинесс Стандард маълумотларига кўра, намойишлар келгуси мавсум учун буюртмалар шакллантириладиган муҳим даврга тўғри келган. Соҳа вакилларининг баҳолашича, октябрь ойидан февраль–март ойларигача бўлган даврда йиллик экспорт буюртмаларининг қарийб 40 фоизи келиб тушади. Бу эса беқарорлик узоқ давом этган тақдирда нафақат жорий экспорт етказиб беришларига, балки корхоналарнинг келгуси буюртмалар портфелига ҳам таъсир кўрсатиши мумкинлигини англатади. 2 ноябрь ҳолатига кўра, Реутерс агентлиги швей фабрикалари аввалги кунги узилишлардан кейин ўз фаолиятини қайта тиклай бошлаганини хабар қилди. Шунга қарамай, айрим саноат ҳудудларида кескинлик сақланиб қолмоқда, ишчиларнинг талаблари эса музокаралар мавзуси бўлиб турибди. Энг кам иш ҳақининг янги миқдори бўйича якуний қарор ҳозирча қабул қилинмаган. Тузилган комиссия томонларнинг талабларини ўрганиб, тегишли таклифлар тайёрлаши керак. #Бангладеш #намойишлар


Манба: Реутерс, 2026 йил 2 ноябрь — Бангладеш гармент factories реопен ас wage протестс кееп индустрй он эдге.

Батафсил ўқиш · Янгиликлар Ўзбекистон меҳнат мигрантларини қўллаб-қувватлашнинг янги тизимини йўлга қўймоқда