Тўқимачилик корхоналари газ босими пастлигидан шикоят қилмоқда

Ўзбекистонда ҳар йили куз-қиш мавсумида тўқимачилик корхоналари бир хил муаммога дуч келади – табиий газ етишмовчилиги.
Соҳа ишлаб чиқарувчилари, хусусан, бўялган матолар ва трикотаж маҳсулотлари бўйича, таъкидлашича, газ босими фақат битта буғ қозони ва қуритиш бўлими учун етади, бу эса корхоналарнинг тўлиқ қувватда ишлашини таъминлай олмайди. Магистраль газ қувурларидаги паст босим ишлаб чиқаришнинг тўхтаб қолишига ва бекор туришларга олиб келади. Тўқимачилик саноати мамлакат иқтисодиёти учун муҳим бўлишига қарамай, муаммо тизимли равишда ҳал этилмаяпти. Шунингдек, ишлаб чиқарувчилар газ босими барқарорлашиш вақти ҳақида аниқ маълумот йўқлигига эътибор қаратишмоқда.
Газ босимининг пастлиги қуйидаги оқибатларга олиб келиши мумкин:
- Рақобатбардошликнинг пасайиши – хорижий мижозлар ишончни йўқотади, чунки ишлаб чиқариш ҳар қандай пайтда тўхтаб қолиши мумкин.
- Маҳсулот сифатининг бузилиши – газ таъминотидаги узилишлар матоларнинг нуқсонли чиқишига ва молиявий йўқотишларга сабаб бўлади.
- Экспортга хавф солиши – тўқимачилик маҳсулотлари экспорти мамлакатга миллионлаб даромад келтиради, лекин барқарор газ таъминотисиз бу кўрсаткич пасаяди.
Барқарорлик нафақат тўқимачилик саноати, балки бутун мамлакат саноатининг ўсишини таъминлайди. Агар бугун биз бекор туришлар ҳақида гапираётган бўлсак, эртага корхоналар ёпилиши ҳақида гапиришимиз мумкин. Бу муаммони ҳал этиш вақтинчалик чоралар билан эмас, балки стратегик ёндашув орқали амалга оширилиши лозим.
Ишлаб чиқарувчилар "Бу масала бўйича ким жавобгарликни ўз зиммасига олади?" деган саволни бериб, қуйидаги ечимларни таклиф қилмоқда:
- Газ таъминотига устуворлик беришни қайта кўриб чиқиш – газ ҳақиқий қўшимча қиймат яратиладиган соҳаларга йўналтирилиши керак!
- Газ хизматлари фаолиятида шаффофликни таъминлаш – бизнес узилиш сабаблари ва уларни бартараф этиш муддати ҳақида тезкор маълумот олиши лозим.
- Альтернатив энергия манбаларини ривожлантиришга инвестиция киритиш – агар газ билан боғлиқ муаммолар узоқ муддатли бўлса, ишлаб чиқарувчилар учун ҳақиқий ечимлар керак: бошқа ёқилғи турларига ўтиш, ускуналарни модернизация қилиш.
Шунингдек, охирги йилларда давлат томонидан тўқимачилик ва тикувчилик корхоналари учун пахта ва ип-калава чуқур қайта ишлаш технологияларини жорий этишга катта имтиёзлар ва субсидиялар ажратилмоқда. Жумладан, Президентнинг 2022 йил 21 январдаги ПФ-53-сонли Фармони асосида бўялган матолар ва трикотаж ишлаб чиқарувчилари ускуналар нархининг 10% гача компенсация олишмоқда, бу эса 40 та лойиҳа учун 63,4 млрд сўмни ташкил этди.
