Ўзбекистон экспорт товарларининг божхона қийматини аниқлаш тартибини янгилади

Lex.uz портали маълумотига кўра, Вазирлар Маҳкамаси экспорт қилинадиган товарларнинг божхона қийматини аниқлаш тартибига оид янги низомни тасдиқлади. Бу қарор божхона ҳисоб-китобларини шаффоф, адолатли ва тизимли қилиш, шунингдек, субъектив ёндашувларни чеклаш мақсадида қабул қилинди.
❓ Божхона қиймати нима учун муҳим?
Божхона қиймати — экспорт қилинаётган товарлар учун экспорт божлари ва бошқа мажбурий тўловларни ҳисоблашда асос бўлади. Энди ушбу қийматни аниқлашда сохта ёки тасдиқланмаган маълумотлардан фойдаланишга мутлақо йўл қўйилмайди.
🔍 Божхона қийматини аниқлаш усуллари:
Асосий усул (1-усул):
Экспорт битимида кўрсатилган реал нарх асосида белгиланади.
Агар асосий усулни қўллаб бўлмаса, қуйидаги усуллар босқичма-босқич ишлатилади:
2-усул: идентик (бир хил) товарлар бўйича битим қиймати
3-усул: ўхшаш (аналогик) товарлар битими
5-усул: ишлаб чиқариш ва экспорт харажатлари асосида ҳисоблаш
6-усул: захира усул — расмий манбалар ва бозор маълумотлари асосида
Захира усул (6-усул) қандай ишлайди?
Экспортёр зарур ҳужжатларни тақдим этолмаса, божхона органлари захира усулдан фойдаланади. Бу ҳолда қуйидаги манбалар ҳисобга олинади:
-Электрон юк декларациялари маълумотлар базаси
-Ишлаб чиқарувчилар ва етказиб берувчиларнинг расмий прайс-листлари
-Биржа котировкалари
-Жаҳон ва ички бозордаги амалдаги нархлар
Янги тартибнинг асосий мақсадлари:
✔️ Божхона қийматини ҳисоблашда аниқлик ва холисликни таъминлаш
✔️ Тизимли, шаффоф ва стандарт ёндашувни жорий этиш
✔️ Субъектив қарорлар ва коррупцион хавфларни камайтириш
